زدو صمغي است شفاف كه از درختان بادام كوهي، زرد‌آلو، آلبالوي وحشي و... به دست مي‌آيد. اما عمده‌ي توليد صادراتي اين گياه مربوط به درخت بادام كوهي است. اين صمغ را «صمغ فارسي» و يا در مواردي «صمغ شيرازي» مي‌نامند.
    درختچه‌هاي بادام كوهي در ايران در سيستان و بلوچستان، شيراز، كردستان، بختياري، تهران، ميانه و لرستان پراكنده شده‌اند. اين نوع صمغ در مناطق گرمسيري بيشتر به دست مي‌آيد و رنگ آن در نواحي گرمسير روشن‌تر از مناطق سردسير است.
    انواع زدو
    صمغ زدو در رنگ‌هاي قرمز، زرد و نارنجي مشاهده مي‌شود. اين صمغ از نظر اندازه قطعات با اصطلاحات زير خوانده مي‌شود.
    • زدو رو انباري: خرده‌هاي زدو كه در اثر ضربه براي مجزا نمودن پوست ساقه از صمغ به وجود مي‌آيد و به اندازه‌ي ماش درشت مي‌باشد.
    • جوشي: خرده‌هاي صمغ ريزتر از زدو روانباري به اين نام مي‌باشد.
    • شكري: از خرده‌هاي جوشي ريزتر بوده و مانند شكر مي‌باشد.
    • خاك سرمه‌اي يا نمدمالي: خاك بسيار نرمي است كه در اثر لمس كردن مانند پودر است.
     خواص دارويي و صنعتي زدو
    خواص زدو شبيه صمغ عربي است اما زدو بيشتر مصرف صنعتي و صمغ عربي مصارف خوراكي دارد. * زدو اخلاط را قطع مي‌كند و براي تحريك اشتها و خرد كردن سنگ مثانه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مصارف صنعتي زدو بسيار متنوع است.
    صمغ زدو در صنايع نساجي، آهار پارچه، كاغذسازي، چسب، ليتوگرافي، جوهرسازي و همچنين بسياري از صنايع آرايشي و غذايي به كار مي‌رود. اين صمغ به عنوان عامل امولسيون كننده و سوسپانسيون كننده به همراه كتيرا و صمغ عربي در داروسازي به مصرف مي‌رسد. همچنين به علت داشتن خاصيت چسبندگي در قرص‌سازي نيز كاربرد دارد.
    
    
    بازار گياه
    سالانه حدود 700 تن زدو در ايران توليد مي‌شود، كه از اين ميزان حدود 400-200 تن صادر مي‌گردد. كشورهاي اروپايي از مهم‌ترين خريداران اين محصول هستند كه صمغ زدو را در صنايع مختلف مصرف مي‌كنند و در ميان كشورهاي اروپايي، فرانسه و آلمان خريداران عمده زدوي ايران هستند. در ميان كشورهاي عربي امارات، قطر و پاكستان واردكننده زدوي ايران مي‌باشند. هند نيز در حجم‌هاي كم و به طور متناوب اين محصول را از ايران خريداري مي‌كند.
    بر طبق آمار 10 ساله‌ي اخير، بيشترين ميزان صادرات زدو با حدود هزار تن در سال 1378، به ارزش 144 هزار 565 دلار و كم‌ترين ميزان صادرات سقز با حدود 26 تن در سال 1381 مي‌باشد.
    * صمغ زدو از نظر خواص، بسيار با صمغ عربي شباهت دارد و متاسفانه در اصطلاحات تجاري صمغ زدو به نام صمغ عربي رايج شده است در صورتي كه صمغ عربي از شيره‌ي خشك شده‌ي ساقه و شاخه‌هاي گياهي به نام آكاسيا استحصال مي‌شود. اما صمغي كه از ايران تحت نام صمغ عربي صادر مي‌شود، از درخت بادام كوهي استحصال مي‌شود و در واقع «صمغ زدو، ZEDO» مي‌باشد. لازم به توضيح است كه صمغ عربي نيز محصول تجاري مهمي در كشورهاي عربي نيست و دليل اين نامگذاري مصرف زياد پزشكان قديم عرب از اين نوع صمغ است كه به عنوان تسكين‌دهنده التهابات و خراش‌هاي پوستي و نرم‌كننده‌ي پوست به كار مي‌رود. از ديگر خواص صمغ عربي عبارت است از: برطرف كننده درد سينه و صاف‌كننده صدا، قطع خونريزي، برطرف‌كننده التهابات رحم، ترميم‌كننده سوختگي و مقوي بدن.
     □